Jan Teulings

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: Bestand is zoek

Rie Gilhuys en Jan Teulings in Je kunt 't toch niet meenemen, Centraal Tooneel, 1938/39. Foto: Kurt Kahle.

Biografie

Jan Teulings (1905-1989) waseen Nederlandse acteur en regisseur. Hij doorliep de MULO in Amsterdam en nam lessen in kunstgeschiedenis en literatuur bij dr. Wijnand Frans. Door diens toedoen kwam hij in 1923 bij De Rotterdammers o.l.v. Louis Chrispijn jr.. Hij bleef er een jaar en reisde vervolgens als Ben Abdur, de Arabische sprookjesverteller, lagere en middelbare scholen af. Vanaf 1925 speelde hij met uitzondering van de jaren 1942-1945, toen hij in Zwitserland vertoefde, tot 1977 bij tal van theatergezelschappen. Hij is na een huwelijk met actrice/schrijfster Marie-Sophie Nathusius hertrouwd met Lenie Buchter, toneelkapster.

Toen de Nederlandse toneelspelers zich in februari 1942 van de Duitse bezetter bij de Kultuurkamer moesten aanmelden, was Teulings een van de eerste die dat weigerde. Hij stopte met spelen. Hij sloot zich aan bij het verzet en zette een vluchtroute naar Zwitserland op waarlangs hijzelf als laatste voor de Duitsers vluchtte. In het vluchtelingenkamp werd hij gevraagd de leiding op zich te nemen van de recreatie. Daar leerde hij te regisseren.

Na de bevrijding kwam hij aan het Centraal Tooneel, daarna bij het gezelschap van Cor Ruys. Aanvankelijk bij zijn cabaret, maar later bij diens gezelschap het Vrije Toneel. Daar ontwikkelde hij zijn talent voor het regisseren van blijspelen. Daarnaast regisseerde hij ook andere disciplines. Later combineerde hij zijn regie's bij het Vrije Toneel met regie's bij de Nederlandse Comedie.

In de periode 1954-1958 maakte Teulings deel uit van de directie van het Rotterdams Toneel, waar hij onder meer stukken regisseerde van Tennessee Williams, John Osborne, maar ook Herman Heijermans.

Hij had het vermogen om mensen te laten acteren op een zo'n natuurlijk mogelijk wijze, door uit te gaan van de ieders specifieke eigenschappen. Zijn uitgangspunt was altijd mensen te laten geloven in wie je tracht voor te stellen. Zijn eigen spel ging hier ook altijd van uit. Dat maakte hem tot een goed filmacteur. Al voor de oorlog had hij verschillende filmrollen op zijn naam staan.

In Amstelveen is een laan naar hem genoemd.

Theater/Dans

Een overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en waarin hij is opgetreden en voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Idem de voorstellingen die hij heeft geregisseerd

Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd voor de bewerkingen van bestaande teksten en stukken

Idem voor de vertaling

Idem de voorstellingen waarvoor hij geregistreerd werd als producent onder de naam Ad Hoc Gezelschap Jan Teulings.

Film (selectie)

  • Lentelied (1936)
  • De Dijk is Dicht (1950)
  • Ciske de Rat (1955)
  • Dorp aan de rivier (1958)
  • Makkers Staakt uw Wild Geraas (1960)
  • De Dans van de Reiger (1966), met onder andere Kitty Janssen en Manfred de Graaf
  • Maigret (1967-1969)
  • De kleine waarheid (begin jaren 70)
  • De klop op de deur (1970)
  • Merijntje Gijzen (1974)
  • Klaverweide (1975)
  • Hollands Glorie (1977)
  • Dagboek van een herdershond (1978)
  • Erik of het klein insectenboek (1979)
  • Mata Hari (1981)
  • Willem van Oranje (1983), met onder andere Ellen Vogel
  • De Weg (1983), met onder andere Jan Retèl, Teddy Schaank en Ine Veen
  • Herenstraat 10 (1983), met onder andere Mary Dresselhuys en Max Croiset

TV en Radio

Teulings werkt veelvuldig voor radio en televisie. Dat laatste medium bracht hem vooral door zijn vertolking van commissaris Maigret in de verhalen van Georges Simenon (1966-1970) grote bekendheid.

Overig

Hij regisseerde en vertaalde een groot aantal toneelstukken en werd voor zijn activiteiten in 1975 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

Bronnen


Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners