Repetitie

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


Letterlijk betekent het woord herhaling. In de wereld van de podiumkunsten duidt men er doorgaans de sessies mee aan, waarin de podiumkunstenaars de rollen en partijen instuderen en/of ontwikkelen in voorbereiding op de uiteindelijke uitvoering. De werkzaamheden die men daarbij verricht worden aangeduid met het werkwoord repeteren. Deze vinden plaats is daartoe geschikte en beschikbare ruimten, die worden aangeduid als repetitieruimten of repetitiestudio's.

In de toneelwereld werken de acteurs o.a. met de regisseur en de dramaturg aan het uitspreken van de teksten, de reacties naar medespelers, de handelingen en hoe en waar men zich in het toneelbeeld beweegt, de mise-en-scène genaamd, zodanig dat de gewenste voorstelling ontstaat en alle betrokkenen op en achter het toneel zich zeker genoeg voelen voor een goede uitvoering.

Wanneer aan het begin van de serie repetities, de tekst zo goed als vast staat zal meestal begonnen worden met een lezing van het stuk waarbij alle betrokkenen aanwezig zijn en ieder de tekst van haar/of zijn rol leest, waardoor allen een eerste indruk van het gehele stuk hebben.

Bij nieuwe toneelwerken zijn soms de teksten nog niet geschreven of is het gehele concept nog in ontwikkeling en worden de repetities in eerste instantie gebruikt om materiaal daarvoor te verzamelen door middel van bijvoorbeeld improvisatie.

In de danswereld studeert een choreograaf de gewenste bewegingen en/of ontwikkelt deze samen met de dansers in de studio. Voor bestaande choreografieën kan ook een balletmeester of een voormalige assistent van de choreograaf en/of daartoe gemachtigd de passen en de diverse combinaties met de dansers instuderen. Vaak worden er in het begin van een instudering aparte repetities gehouden voor de solisten en het corps de ballet

In de wereld van de opera en muziektheater vinden naast de repetities, die vergelijkbaar zijn met die in de toneel- en/of danswereld vaak aparte repetities plaats om de muziek/zang in te studeren. In de meeste gevallen zal het orkest, het begeleidende muziekensemble of band en een eventueel koor in eerste instantie apart repeteren.

Repetities in alle disciplines kunnen zich uitstrekken over een aantal weken tot wel twee maanden, maar tegen het einde zullen de repetities steeds een completer beeld gaan geven van het beoogde eindresultaat. Zo gaan ook de onderdelen die eerst apart hebben gerepeteerd mee repeteren en worden ook vaak steeds meer vormgevingselementen toegevoegd en tenslotte worden de repetities in de laatste fase verplaatst naar een toneel en spreekt men van een toneel-repetitie. Vervolgens wordt gerepeteerd in de voorgeschreven kostuums en in het werkelijke decor en In de laatste repetities wordt dan een stuk in zijn geheel doorgelopen en komt in de muziektheater- en danswereld ook het begeleidende muziekensemble daarbij. Tenslotte zal er meestal voorafgaand aan de première een zogenaamde generale repetitie worden gehouden, die geacht wordt als een voorstelling te verlopen.

In de toneelwereld is het voorts niet ongebruikelijk om vervolgens nog een aantal besloten voorstellingen of try-outs met een genodigd publiek te houden om op basis van de reacties de voorstelling nog nader 'fijn te slijpen'.

Voor een overzicht zie: Categorie:Repetitie