Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

51xxx1070.120.jpg

NaamEduard Verkade
Geboren15 juni 1878
Amsterdam
Overleden11 februari 1961
Breukelen
BeroepActeur, Regisseur
DisciplineToneel
IMDb-profiel
VIAF-profiel

Biografie

Eduard Verkade (1878-1961) was een van Nederlands belangrijkste acteurs, regisseurs en toneelvernieuwers. Na zijn HBS-opleiding vertrok hij op 17-jarige leeftijd naar Engeland, waar hij scheikunde ging studeren aan het Finsbury College. Daar besloot hij aan het toneel te gaan. Het zou echter nog enkele jaren duren voor hij zijn professionele debuut maakte. In 1898 kwam hij op de fabrieken van Stork in Hengelo, hij bezocht een weefschool in Duitsland en zette in 1902 een eigen trapweverij op in Hengelo, de Hengelosche Trijpweverij, waarmee hij tot 1904 goede zaken deed. Hij ontwikkelde zich na lessen van Willem Royaards, Jan C. de Vos sr. en Sophie Dusault tot voordrachtskunstenaar en maakte als zodanig op 18 oktober 1904 zijn debuut met William Shakespeare's Macbeth. Dit leidde tot een engagement bij de Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.), waar hij op 1 januari 1905 debuteerde in de Gijsbreght van Aemstel. Contacten met Max Reinhardt en Edward Gordon Craig waren kort daarna van grote invloed op zijn verdere loopbaan.

Hij zette met Willem Royaards in de zomer van 1907 de zomerspelen Elckerlyc en Lanseloet van Denemarken op en gaf daarna leiding aan de volgende gezelschappen: De Haghespelers (1907/12), de Tooneelvereeniging (1912/13, met Herman Heijermans), Die Haghespelers (1913/17, met Enny Vrede), Verkade's Klein Tooneel (1915/16), het Rotterdamsch Tooneelgezelschap (1915/16, met P.D. van Eysden), de Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (KVHNT; 1917/20), De Haghespelers (1921/24), welk gezelschap met Comoedia gefuseerd werd tot het Vereenigd Tooneel (1924/30, met Dirk Verbeek), het Amsterdamsch Tooneel (1930/31), het Gezelschap Verkade (1931/33), de Dietse Spelers (1931/34, met Willem van der Veer) en De Haghespelers in het Rika Hopper Theater (1934/36, met Jacques van Hoven).

In de zomers van 1922, 1923 en 1924 bracht hij met zijn Haghespelers voorstellingen in Valkenburg, in de zomers van 1925 en 1926 deed hij dit met het Vereenigd Tooneel in Frankendael en ook ondernam hij verschillende tournees naar Oost- en West-Indië (1911/12 Oost-, zomer 1914 Oost- en zomer 1933 West-Indië).

Behalve bij zijn eigen gezelschappen regisseerde Verkade ook talloze malen bij het studenten- en amateurtoneel. Hij was criticus bij de Groene Amsterdammer, publiceerde tal van artikelen, vertaalde toneelstukken, was docent aan de toneelschool en zette na de oorlog met Arend Hauer de toneelacademie op. Zijn 25jarig jubileum werd op 11 februari 1932 gevierd met Hij van Alfred Savoir, zijn 40-jarig jubileum op 28 mei 1947 met enkele toneelfragmenten (zie rollenoverzicht). Dat was tevens zijn afscheid.

Eduard Verkade, die altijd als voordrachtskunstenaar is blijven optreden, werd in 1946 lid van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde en werd in 1947 benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau. Eline Cartier van Dissel (overleden 12 oktober 1990), schreef de biografie Eduard Verkade(1978). Johan van der Woude schreef Eduard Verkade en het toneel (1962).

In Hengelo is een straat en in Den Haag een laan naar Eduard Verkade genoemd

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en die hij heeft geregisseerd, alsmede naar zijn overige bijdragen aan voorstellingen, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase .

 
Een abel spel van Lanseloet van Denemerken - Gelegenheidscombinaties - 1907-06-27
Romeo en Julia - De Hagespelers (1907-1912) - 1911-01-27
Te Wapen! - N.V. De Tooneelvereeniging - 1912-11-16
De sphinx - De Nederlandsche Tooneelvereeniging (1893-1912) - 1912-12-24
Nina - N.V. De Tooneelvereeniging - 1913-02-09
Mevrouw Warren's Beroep - N.V. De Tooneelvereeniging - 1913-03-22
Een dokters dilemma - Die Haghespelers (1913-1917) - 1913-11-15
Hedda Gabler - Die Haghespelers (1913-1917) - 1913-12-12
De dienstknecht in het huis - Die Haghespelers (1913-1917) - 1914-02-04
De afschuwelijke Ferante - Die Haghespelers (1913-1917) - 1914-10-14
De duivel - Die Haghespelers (1913-1917) - 1914-12-26
Amoureuse - Die Haghespelers (1913-1917) - 1915-03-23
Elaine - Die Haghespelers (1913-1917) - 1915-05-15
Een ideaal echtgenoot - Die Haghespelers (1913-1917) - 1915-10-02
Antithese - Die Haghespelers (1913-1917) - 1916-06-21
Macbeth - Die Haghespelers (1913-1917) - 1916-10-18
Caroline - Die Haghespelers (1913-1917) - 1916-12-14
Romeo en Julia - Die Haghespelers (1913-1917) - 1917-02-24
De dienstknecht in het huis - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1917-09-16
De dienstkecht in het huis - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1917-09-16
De brief van den koning - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1917-12-15
De groote gebeurtenis (The great adventure) - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1917-12-22
Gijsbreght van Aemstel - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1918-01-01
De duivel - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1918-02-03
De gijzelaar (L'otage) - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1918-04-10
De ernst van Ernst, een onbeduidende comedie voor onbeduidende menschen) - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1918-06-12
Candida - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1918-11-08
Schuilplaats - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1919-01-19
De gezellin - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1919-03-11
De garde-luitenant - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1919-06-01
Helden - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1919-08-21
Hamlet - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1919-11-29
Een huwelijk onder Lodewijk XV - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1920-02-21
't Mosterdzaadje - N.V. Mij. voor Tooneelvoorst. De Haghespelers (1921-1924) - 1921-09-03
Waarom trouwen? - N.V. Mij. voor Tooneelvoorst. De Haghespelers (1921-1924) - 1921-09-17
Een nacht in een herberg (A night at an inn) - N.V. Mij. voor Tooneelvoorst. De Haghespelers (1921-1924) - 1921-10-29
De gele mantel - N.V. Mij. voor Tooneelvoorst. De Haghespelers (1921-1924) - 1921-11-26
Hamlet - N.V. Mij. voor Tooneelvoorst. De Haghespelers (1921-1924) - 1922-04-29
Een blijspel vol verwarring - Vereenigd Tooneel - 1923-01-25
Een Mirakelspel van Onze Lieve Vrouwe - N.V. Mij. voor Tooneelvoorst. De Haghespelers (1921-1924) - 1923-02-13
De faun - N.V. Mij. voor Tooneelvoorst. De Haghespelers (1921-1924) - 1923-10-27
De dienstnecht in het huis - Vereenigd Tooneel - 1924-09-19
De gele mantel - Vereenigd Tooneel - 1924-10-04
Aan gene zijde - Vereenigd Tooneel - 1924-11-29
De duivel - Vereenigd Tooneel - 1924-12-14
Saint Joanne - Vereenigd Tooneel - 1924-12-20
Romeo en Julia - Vereenigd Tooneel - 1925-07-18
Een huwelijk onder Lodewijk XV - Vereenigd Tooneel - 1925-09-02
Een van ons - Vereenigd Tooneel - 1926-01-16
De dienstknecht in het huis - Vereenigd Tooneel - 1926-10-03
De vertraagde film - Vereenigd Tooneel - 1926-10-24
Genesius (de toneelspeler en de genade) - Vereenigd Tooneel - 1926-12-18
De blauwe vogel van het geluk - Vereenigd Tooneel - 1927-05-21
John Marlay - Vereenigd Tooneel - 1927-12-09
Het adelaarsjong - Vereenigd Tooneel - 1928-02-04
Een ideaal echtgenoot - Vereenigd Tooneel - 1929-09-07
De groote reis - Vereenigd Tooneel - 1929-10-29
Uitkomst - Vereenigd Tooneel - 1929-11-22
Gysbreght van Aemstel - Vereenigd Tooneel - 1930-01-01
Hedda Gabler - Vereenigd Tooneel - 1930-03-29
De duivel - N.V. Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel - 1930-03-30
De stille kracht - Vereenigd Tooneel - 1930-05-23
Sherlock Holmes - N.V. Het Amsterdamsch Tooneel - 1930-08-23
Hedda Gabler - N.V. Het Amsterdamsch Tooneel - 1930-09-20
Zijn tweede ik - N.V. Het Amsterdamsch Tooneel - 1930-10-09
Het adelaarsjong - N.V. Het Amsterdamsch Tooneel - 1931-01-06
De dienstknecht in het huis - Coöp. Vereeniging Gezelschap Verkade U.A. (1931-1933) - 1931-10-29
Hamlet, Prins van Denemarken - Coöp. Vereeniging Gezelschap Verkade U.A. (1931-1933) - 1931-11-13
Als ouders slapen - N.V. Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel - 1932-11-15
De dienstknecht in het huis - N.V. Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel - 1933-01-19
Te waar om goed te zijn - N.V. Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel - 1933-02-04
Een huwelijk onder Lodewijk XV - De Dietsche Spelers - 1933-07-17
De Generale Repetitie - De Dietsche Spelers - 1933-08-03
The Emperor Jones - Italiaansche Opera - 1934-03-05
Liefde-lessen van Molière - De Hagespelers in het Rika Hopper Theater (1934-1936) - 1934-08-01
De dubbele deur - De Hagespelers in het Rika Hopper Theater (1934-1936) - 1934-09-01
Als ouders slapen... - De Hagespelers in het Rika Hopper Theater (1934-1936) - 1934-09-15
Zestien jaar - De Hagespelers in het Rika Hopper Theater (1934-1936) - 1934-11-17
De wind en de regen - De Hagespelers in het Rika Hopper Theater (1934-1936) - 1935-01-26
De denkbeeldige echtgenoot - De Hagespelers in het Rika Hopper Theater (1934-1936) - 1935-02-21
… overige resultaten
  • Het alfabetisch overzicht van deze voorstellingen
  • Idem de voorstellingen waarin hij zelf is opgetreden
  • Idem de voorstellingen waarvoor hij geregistreerd werd als producent

Trivia

  • Gehuwd met Johanna van Wulfften Palthe op 28-8-1902.
  • Gescheiden van Johanna van Wulfften Palthe op 22-4-1910.
  • Gehuwd met Enny Vrede (= Maria Magdalena Müller) op 21-5-1910.
  • Gescheiden van Enny Vrede (= Maria Magdalena Müller) op 28-1-1919.
  • Gehuwd met Marie (Rie) Cramer op 4-7-1922.
  • Gescheiden van Marie (Rie) Cramer op 2-12-1933.
  • Gehuwd met Dr. Eline Françoise Cartier van Dissel op 23-11-1935 te Naarden.
  • Ouders: Ericus Gerhardus Verkade en Eduarda Thalia Koning.
  • 25-jarig jubileum op 11-2-1932 in Hij van Savoir, Rika Hopper Theater.
  • 40-jarig jubileum op 28-5-1947 met scènes uit Hamlet en Macbeth, Een ideaal echtgenoot van Oscar Wilde en De Gezellin van Arthur Schnitzler in de Stadsschouwburg in Amsterdam.

Bronnen