Kors van Bennekom

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Someone.gif
NaamKors van Bennekom
Volledige naamLodewijk van Bennekom
Geboren13 juli 1933
Amsterdam
Overleden4 oktober 2016
Amsterdam
BeroepFotograaf
 Website

Kors van Bennekom (Amsterdam, 13 juli 1933 - Amsterdam 4 oktober 2016) is een Nederlands (theater)fotograaf.

Theaterfoto's

Gees Linnebank en John Kraaijkamp sr. in De weerstaanbare opkomst van Arturo Ui. Publiekstheater, 1983. Foto: Kors van Bennekom

Lou Landré in Droom van een Midzomernacht. Publiekstheater, 1973. Foto: Kors van Bennekom

Foto's: Kors van Bennekom.

Biografie

Lodewijk (Kors) van Bennekom heeft als theaterfotograaf een verscheidenheid aan toneelgroepen vastgelegd. Hiertoe behoren onder andere Publiekstheater, Toneelgroep Centrum, De Nederlandse Comedie, Sater, Amsterdams Volkstoneel en Dogtroep. Van 1965 tot 1991 werkte hij voor het blad "8 uur vanavond", de voorloper van de Uitkrant, waarvoor hij veel gezelschappen fotografeerde tijdens hun repetitieperiode. Nog eerder, van 1956 tot 1965, kwam hij regelmatig met het culturele leven van Amsterdam in aanraking door zijn werk als journalistiek fotograaf bij de communistische krant De Waarheid. Tijdens zijn periode bij "8 uur vanavond" is Van Bennekom huisfotograaf van enkele gezelschappen geworden, waardoor hij zich niet alleen op de repetities, maar ook op de daadwerkelijke voorstellingen is gaan richten en scènefoto’s voor publiciteitsdoeleinden is gaan maken. Deze werkzaamheden heeft hij na 1991 nog enkele jaren voortgezet. Van Bennekom heeft zich dus vanuit verschillende hoeken met het theater bezig gehouden en heeft zowel vanuit de pers als vanuit de gezelschappen zelf voorstellingen en repetities gefotografeerd.

Naast theaterfotografie heeft Van Bennekom zich ook bezig gehouden met journalistieke en familiefotografie. Van Bennekom begon als journalistiek fotograaf voor de krant De Waarheid in 1956. Hiervoor fotografeerde hij van alles, waarbij hij zich vooral richtte op gebeurtenissen in Amsterdam. Dit werk was heel veelzijdig, van demonstraties tot straatbeelden tot culturele gebeurtenissen. Van Bennekom heeft zich altijd onderscheiden door niet tussen andere fotografen te gaan staan, maar een eigen standpunt op te zoeken, waardoor hij met originele foto’s kwam. Deze eigenwijze houding in zijn journalistieke werk is bepalend geweest voor de rest van zijn carrière. Zo noemt hij zichzelf een bescheiden man, behalve wanneer hij moet fotograferen, dan laat hij alle regels varen om de juiste foto te krijgen. Verder heeft hij jarenlang zijn gezin vastgelegd, wat resulteerde in beelden waar een grote groep mensen zich mee kan identificeren. Het zwaartepunt van Van Bennekoms theaterwerk ligt bij het Publiekstheater en Toneelgroep Centrum. Vanaf het ontstaan van het Publiekstheater, in 1973, tot het moment dat Hans Croiset het gezelschap verlaat in 1985, is Van Bennekom huisfotograaf. Het Publiekstheater combineerde experiment met klassieke toneelstukken en zette onder andere moderne bewerkingen van klassiekers op de planken. Kors van Bennekoms foto’s pasten hier goed bij vanwege zijn conventionele beeldopbouw gecombineerd met zijn menselijke benadering en journalistieke vermogen om een verhaal in beeld te vatten.

Van Bennekoms theaterfoto’s zijn in twee categorieën te verdelen; voor en achter de schermen. Voor het blad "8 uur vanavond" fotografeerde hij repetities van komende premieres, een kwetsbare periode voor de theatermaker. Maar Van Bennekom benaderde de situatie met een groot respect voor de acteurs ‘die vanuit het niets ‘iets’ maken.’ Deze benadering toont een interesse in de persoon achter de acteur, een interesse in menselijkheid die in al zijn onderwerpen terugkeert. Het blad probeerde een breder publiek te interesseren voor cultuur, een idealistische instelling die Van Bennekom zeer aansprak

Tijdens zijn periode bij "8 uur vanavond" is Van Bennekom zich ook op de voorstelling zelf gaan richten, onder andere bij het Publiekstheater en later bij meer gezelschappen. Dit is begin jaren ’70, wanneer nieuwe ontwikkelingen in het theater ook de theaterfotografie beïnvloeden. Van Bennekom was één van de fotografen die zich op het podium, tussen de spelers begeeft om foto’s te maken. Door middel van strategisch geplaatste op- en afstapjes, kon hij ook weer snel afstand nemen en het toneelbeeld geheel overzien. Hierdoor bestaat zijn fotocollectie uit close-ups, medium en overzicht shots. Dit verandert geleidelijk met de tijd, zoals hij ook aangeeft in een interview in de Parool, 22-08-1984. Hierin vermeldt hij dat er in deze tijd meer aandacht uit gaat naar het decor, waardoor dat ook een belangrijkere rol gaat spelen in zijn foto’s. Het gevolg hiervan is het toenemen van het aantal overzichtfoto’s.

Van Bennekom beweegt mee met de dynamiek van de voorstelling en zoekt actief naar de beste manier van weergeven. Dit is een kenmerk van zijn werkwijze die hij ook al in zijn journalistieke werk toepaste. Daarnaast schenkt Van Bennekom veel aandacht aan beweging. Vaak uit zich dat in een beeld met bewegingsonscherpte, andere keren is de beweging geheel verstild. Vooral de bewegingsonscherpte maakt zijn foto’s dynamisch en sprekend, ze leggen de aandacht op het verhaal, de gebeurtenis van de voorstelling en op het feit dat de foto een momentopname van een evenement is. Hierdoor is er een duidelijk verhalend element in zijn foto’s. Foto’s van meer statische voorstellingen tonen Van Bennekoms menselijke benadering van zijn onderwerpen. In deze foto’s worden de onderlinge verhoudingen tussen de karakters benadrukt en voeren emoties de boventoon. Vooral in zijn close-ups en medium shots komen deze emoties duidelijk naar voren.

Van Bennekoms foto’s zijn voornamelijk in zwart/wit gemaakt, alleen als de opdrachtgever er specifiek naar vroeg maakte hij kleurenfoto’s. Over het algemeen hebben zijn foto’s een geleidelijke overgang van zwart naar wit met veel grijstonen, waardoor er herkenbare, realistische foto’s ontstaan. Van Bennekom maakt weinig gebruik van extreme afsnijdingen, maar gebruikt een meer conventionele beeldopbouw waarbij de personages ten voeten uit of vanaf de schouders worden afgebeeld.

Van Bennekom was één van de eerste fotografen die naast Frits Lemaire en Maria Austria heeft gewerkt en de vernieuwende tendensen in de theaterfotografie actief heeft toegepast. Hiermee geven zijn foto’s een blik op de nieuwe vormen van theater die in de jaren zeventig en tachtig zijn opgekomen en vormt zijn oeuvre een belangrijk document van de theatergeschiedenis.

Kors van Bennekom overleed op 4 oktober op 83 jarige leeftijd in zijn woonplaats Amsterda

Zijn zoon Joris van Bennekom is ook actief als theaterfotograaf.

Opdrachtgevers

Kors van Bennekom heeft onder andere gefotografeerd voor:

Theater

Voor een overzicht zie: Fotografie Kors van Bennekom

Externe Links

Bronnen

  • Fotocollectie Theater Instituut Nederland
  • Ischa Meijer, Loek Zonneveld. 'Twee planken en een hartstocht - 35 jaar theaterfotografie'. Amsterdam: Thomas Rap, 1993.
  • Marjo van der Meulen, 'Fotograaf van boeiend en lastig wereldje’ in Parool 22/08/1984.
  • Josephine van Bennekom, ‘Kors van Bennekom’ in Leijerzapf, Ingeborg Th, e.a. Geschiedenis van de Nederlandse fotografie in monografieën en thema-artikelen. 1984: Voetnoot, Amsterdam.
  • Iris van Vliet, 'Belicht. Theaterfotografie in Nederland van 1945 tot 2011' Masterscriptie UvA Theaterwetenschap, 2011.


Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners