Joost Swarte

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Someone.gif
NaamJoost Swarte
Geboren24 december 1947
Heemstede
BeroepTekenaar
Joostswarte-1-.jpg

Foto: Leo van Velzen.


Joost Swarte (Heemstede, 24 december 1947) is een Nederlandse striptekenaar en grafisch ontwerper. Hij is het meest bekend vanwege zijn 'klare lijn' en heeft deze term ook bedacht.

Loopbaan

Toneelschuur Haarlem, Joost Swarte 1996

Joost Swarte studeerde voor industrieel ontwerper in Eindhoven en begon met het tekenen van strips en grafiek aan het einde van de jaren 60. In 1971 begon hij zijn eigen strip magazine Modern Papier en leverde geregeld bijdragen aan bladen als Aloha (weekblad) en Tante Leny Presenteert.

Figuren en series van Swarte zijn: 'Katoen en Pinbal', 'Jopo de Pojo', 'Anton Makassar', 'Dr Ben Cine' en 'Niet Zo, Maar Zo'. Maar Swarte is het meest bekend geworden door zijn talloze tekeningen, postzegels, posters, ansichtkaarten, lp- en cd-hoesjes en door zijn ontwerpen voor omslagen van bladen (zoals voor het Nederlandse weekblad Vrij Nederland, het Belgische weekblad Humo en het Italiaanse architectuurmagazine Abitare.

Internationale erkenning kreeg hij zo rond 1980 toen hij voor het eerst meedeed aan de internationale striptentoonstelling 'Internationaal stripfestival van Angoulême' (Frankrijk). Zijn werk is vertaald in het Engels, Frans, Spaans, Italiaan en Duits. Swarte, Hors Serie, een overzicht van zijn werk is uitgebracht door Futuropolis (Parijs) in 1984.

Midden jaren tachtig richtte hij samen met Hansje Joustra uitgeverij Oog & Blik op. Deze uitgeverij richtte zich hoofdzakelijk op het uitgeven van auteurstrips en prentenboeken van bekende tekenaars. Daarnaast werden ook veel zeefdrukken van Swarte via deze weg in de Benelux verspreidt.

Behalve strips en grafisch ontwerpen ontwerpt Joost Swarte ook meubilair, glas in lood ramen, muurschilderingen en andere objecten. Voor Haarlem heeft hij zelfs een theater ontworpen, de Toneelschuur, dat in samenwerking met Mecanoo Architecten werd gebouwd. Om de hoek van de Toneelschuur in Haarlem is het Johan Enschedé Hof te vinden, voor dit hofje maakte Swarte een groot glas in lood raam. Joost Swarte ontwierp ook het nieuwe tapijt voor de Gravenzaal van het Haarlems gemeentehuis. Joost Swarte ontwierp ook, in samenwerking met architect Sytze Visser, vier bijzondere huurappartementen in de Willemsstraat in de Jordaan te Amsterdam. Deze luxe appartementen werden in 2010 opgeleverd. Swarte heeft samen met zijn gezin een maand proefgewoond in een van de appartementen.

In 1992 was Swarte de initiatiefnemer van de Stripdagen Haarlem, een tweejaarlijks internationaal strip event gehouden in Haarlem. Swarte heeft talloze prijzen ontvangen voor zijn werk. In 2004 werd Swarte door Beatrix der Nederlanden geridderd tot Orde van Oranje-Nassau. Afgelopen jaren heeft Swarte veel illustraties gemaakt voor het magazine The New Yorker. In 2007 heeft Swarte, zelf een voormalig Scout, de Europa-postzegel met als onderwerp 100 jaar Scouting ontworpen.

Bij het concipiëren van het nieuwe Hergé-museum in het Waals-Brabantse Louvain-la-Neuve maakte Swarte deel uit van het team dat het draaiboek ervoor opstelde. Ook tekende hij voor de scenografie van de verschillende tentoonstellingsruimtes. In de zomer van 2010 was er een tentoonstelling rond het beeldend werk van hem te zien in het Hergé-museum. Naast tekeningen toont men er ook glasramen naar Swartes ontwerp van een kloosterkapel te Grenoble, nu een bibliotheek van de Franse uitgeverij Glénat.

Joost Swarte wint in 2012 De Marten Toonderprijs. De oeuvreprijs is bestemd voor striptekenaars die een bijzondere bijdrage aan het beeldverhaal hebben geleverd.

De klare lijn

De stripauteur bedacht het begrip klare lijn als bepalend stijlkenmerk voor zijn werk in 1976 bij een Hergé-tentoonstelling in Rotterdam. Swarte heeft het in dit verband over een uitgepuurde tekenstijl met als kenmerken: duidelijke contourlijnen, heldere kleurvlakken zonder lijnperspectief via schaduw zonder details. Dit geeft als effect een maximale en eenduidige leesbaarheid van de tekening.

Prijzen

  • 1981: Beste buitenlandse artiest op het Prix Saint-Michel in België
  • 1998: Stripschapprijs

Bibliografie

Geïllustreerde verhalen

  • De Papalagi (Real Free Press, 1975), tekst: Erich Scheurmann naar Tuiavii of Tiavea
  • De wereldreis van Rik en Klaartje (De Harmonie, 1982), tekst: Bernard Willem Holtrop
  • Dr Ben Cine van A tot Z (De Harmonie, 1991)

Modern Swarte (strips)

  • Moderne Kunst (De Harmonie / Het Raadsel, 1986)
  • Cultuur en Techniek (De Harmonie, 1990)

Buiten de reeks:

  • Zonde van het papier (Grafisch Opleidings Centrum, 1976)
  • Anton Makassar post een brief (Instituut Schoevers, 1987)

Katoen + Pinbal (stripserie)

  • Achter het nieuws (De Harmonie, 1996)
  • Tussen de wielen (De Harmonie, 1997)

Niet zo maar zo (cartoons)

  • Niet zo, maar zo! 1 (De Harmonie, 1985)
  • Niet zo, maar zo! 2 (De Harmonie, 1986)
  • Niet zo, maar zo! 3 (De Harmonie, 1988)
  • Niet zo, maar zo! 4 (De Harmonie, 1989)
  • Niet zo, maar zo! 5 (De Harmonie, 1991)

Hardkartonnen boekjes

  • Vedetten Parade (De Harmonie / Oog en Blik, 1992)
  • De vooruitkijkspiegel (De Harmonie / Oog en Blik, 1992)
  • Jannes op Korfoe (Het Griekse Eiland, 1996)

Tentoonstellingscatalogi

  • Plano (De Harmonie / Het Raadsel, 1987)
  • Leporello (De Harmonie / Oog en Blik, 2004)

Diversen

  • Glas en lood in de Marnixstraat (De Harmonie / Oog en Blik, 1999)
  • De IJzeren Lijn (De Harmonie / Oog en Blik, 2002)

Theater

Zie Voorstelling Dr. Ben Cine & Dee

Trivia

Joost Swarte is de broer van acteur en vormgever Rieks Swarte.

Externe Links

Bronnen


Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners