Jirí Kylián

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jiří Kylián (1981).jpg
NaamJirí Kylián
Geboren1947
Praag
BeroepChoreograaf
DisciplineDans

Jirí Kylián (eigenlijk Jiří Kylián, ook vaak ten onrechte met vier i's geschreven, als Jiří Kilián), in het Nederlands meer bekend als Jiri Kylian of Jirí Kylián (Praag, 21 maart 1947) is een Tsjechische choreograaf en artistiek leider.

Biografie

Links achter Jiri Kylian. Foto: Marc Jonkers. Collectie TIN
Kylian studeerde in Praag, maar ook aan de Royal Ballet School in Londen. Hij ging werken bij het ballet van Stuttgart in 1968, waar hij begon te choreograferen. Kylián werd artistiek directeur van het Nederlands Dans Theater in 1976. Zijn stijl is energiek en modern. Een van zijn bekendste werken is Strawinsky's 'Psalmensymfonie' (1978). Andere werken zijn Car Men, Nomaden, Black and White, Forgotten Land, Stamping Ground, Bella Figura en One of a Kind.

Balletten

Stamping Ground is een ballet geïnspireerd door de cultuur van Australische Aboriginals, die hij op uitnodiging in 1980 onderzocht. Kylian bestudeerde de millennia oude danstechnieken en verwerkte die in een nieuwe context. De muziek werd geschreven door Carlos Chávez. De wereldpremière was op 17 februari 1983 in het Circustheater. In de dans wordt geen poging gedaan om de originele voorgeschreven bewegingen te imiteren, dat zou in de Aboriginal visie diefstal en heiligschennis zijn, maar iedere danser moet, zoals Kylian zegt, "het beest in zichzelf ontdekken".

Forgotten Land uit 1981 onderzoekt herinneringen, gebeurtenissen en personen die weg of vergeten raken, en hoe mensen soms zonder succes proberen ze te achterhalen. Het werk is gebaseerd op een schilderij van vrouwen op een strand door de Noorse kunstenaar Edvard Munch. Het werk bestaat hoofdzakelijk uit duo's die hun armen op allerlei manieren strekken, alsof ze naar iets reiken. Dit ballet gaat over je verloren geboorteplek, je verloren liefde en je verloren verleden, en er zijn ook duetten bij die gewelddadige stemmingen reflecteren. De duo's eindigen tezamen als een groot geheel, waarbij de vrouwen op het strand worden achtergelaten, als vogels die niet kunnen vliegen.

Falling Angels is een van de Black and White-balletten die Kylian schiep in 1989 met acht vrouwelijke dansers gekleed in zwarte maillots. Er werd slagwerkmuziek gebruikt van Steve Reich, die gebaseerd was op rituele muziek uit Ghana. Muzikale ritmen en patronen werden gemixt in een synthesizer om een gelaagd effect te bereiken. Zo ontstaat een erg fysieke dans, op energieke, soms koortsachtige klanken.

Jirí Kylián ontving in zijn carrière vele prijzen, waaronder de Sonia Gaskellprijs in 1989, de Benois de la Danse in 1993 en 1999 en de Joost van den Vondelprijs van de Alfred Toepfer Stiftung in 1997. Ook was hij de eerste ontvanger van een naar hem vernoemde doorgeefprijs: de Jirí Kylián-ring. In 2002 ontving hij de VSCD-Oeuvreprijs

Theater/Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarin hij is opgetreden en voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Idem de voorstellingen met een choreografie van hem

Idem de voorstellingen die hij heeft geregisseerd

Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd als auteur

Idem voor de muziek

Idem voor het decor

Idem voor de kostuums

Idem voor het licht

Idem voor het geluid

Zie ook de complete database met de werken van Jiří Kylian op zijn eigen website

Eremedaille

Op 2 december 2008 onderscheidde koningin Beatrix Jiří Kylian met de Eremedaille voor Kunst en Wetenschap. In maart 2017 werd hij benoemd tot ere burger van Den Haag.

Bronnen

Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners