De Koninklijke Schouwburg, 's-Gravenhage

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
ZaalSchouwburgDenHaag.jpg

De Koninklijke Schouwburg, Den Haag. Bron: website uitburo.nl.
NaamDe Koninklijke Schouwburg, 's-Gravenhage
Latere naamHet Nationale Theater, Den Haag
PlaatsDen Haag
TypeTheatergebouw
ThemaToneel

Informatie

Midden in Den Haag, in het bruisende centrum van de stad staat één van de toonaangevende schouwburgen van Nederland. Een zeer modern theater in een klassiek huis. Met achter die ronde gevel uit 1766 twee intieme zalen en een aantal prachtige klassieke foyers.

De Koninklijke Schouwburg, het Nationale Toneel, NTjong en Theater aan het Spui zijn vanaf 1 januari 2017 samen gegaan als Het Nationale Theater.

Externe Links

Meer informatie en kaartverkoop zie: Website Koninklijke Schouwburg

Geschiedenis van de Koninklijke Schouwburg

Koninklijke Schouwburg s-Gravenhage , De 72334.jpg Romeins plein met obelisk Les Martyrs 247019.jpg

Links: De Koninklijke Schouwburg, steendruk ca. 1830. Rechts: Achterdoek voor Les Martyrs, opera in 4 bedrijven van Donizetti, première 13 maart 1841 in de Koninklijke Schouwburg. Stadsgezicht te Rome, geschilderd door Bartholomeus Johannes van Hove.

Oorspronkelijk gebouwd als: Paleis voor prins Karel Christiaan van Nassau Weilburg

Architect: Pieter de Swart

Gebouwd: 1766

Opening als theater: 30 april 1804

Na jarenlange leegstand werd het onvoltooide paleis van Karel van Nassau Weilburg in 1802 voor 99 jaar verhuurd aan een comité van aanzienlijke Hagenaars dat het wilde gebruiken als schouwburg. Om het geld daarvoor bij elkaar te krijgen verkocht het comité aandelen ter waarde van twee zetels in de theaterzaal, ofwel 500 gulden. Toen de gemeente in 1830 de Schouwburg overnam, vervielen deze privileges, maar de afspraak dat het gebouw 99 jaar schouwburg zou blijven bleef gehandhaafd. Op 13 april 1841 kocht koning Willem II de Schouwburg, om deze vanwege de hoge kosten in 1853 weer – en nu definitief – aan de gemeente over te doen.

Bij de verbouwing van de zaal in 1863 werden in een medaillon midden op de prosceniumboog de letters spqh aangebracht, die staan voor ‘Senatus Populusque Hagensis’: het Bestuur en het Volk van Den Haag. De Schouwburg kreeg het predicaat ‘koninklijk’ al van Lodewijk Napoleon, maar pas in de twintigste eeuw werd hij steevast met deze titel aangeduid. De Schouwburg is bij vrijwel elke verbouwing van interieur veranderd. De foyers zijn verschillende keren van naam en uiterlijk veranderd en ook de zaal is meermalen van kleur en sfeer gewisseld. Bij de laatste verandering van de zaal is de gouden lijst om het toneel verwijderd om de opening te vergroten. De koepel van de zaal bleef echter intact evenals de meer dan duizend kilo wegende kroonluchter.

De nieuwbouw in 2006-2007 van het achtergebouw voor Het Nationale Toneel omvat repetitiezalen, kantoren en werkplaatsen. Beide zalen, waaronder de Guido de Moor-(midden)zaal, worden ook gebruikt voor vlakke vloervoorstellingen. De uitbreiding is op de plaats gekomen van de eerdere ruimten voor Het Nationale Toneel en de ambtswoning van de directeur van de Schouwburg, die respectievelijk waren gelegen op Schouwburgstraat 8 en 6. Tussen de nieuwbouw voor Het Nationale Toneel komt een loopbrug naar De Koninklijke Schouwburg.

Achterdoeken van B.J. van Hove

Bartholomeus van Hove schilderde in de negentiende eeuw voor de Fransche Opera de decors. Enkele achterdoeken zijn nog bewaard. Lees hier voor: Achterdoeken B.J. van Hove.

Premieres

Zie Premieres voor een overzicht van de voorstellingen die in de Koninklijke Schouwburg in première zijn gegaan.

Bronnen

  • Productiedatabase
  • Theaters in Nederland sinds de zeventiende eeuw. Redactie Bob Logger, Eric Alexander, Menso Carpentier Alting, Nico van der Krogt, Nathalie Wevers. Theater Instituut Nederland, 2007

Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners